Çeviri Ekibine Eleman Alımı ve Başvuru Testi

Çeviri ekibine eleman alırken asıl soru "kim yetenekli" değil, "kim üç ay sonra hâlâ burada olacak" sorusudur. İyi bir alım üç parçadan oluşur: ne beklediğini açıkça yazan bir ilan, gerçek işin küçük bir örneği olan bir başvuru testi ve yeni gelenin ilk haftasını boş bırakmayan bir alıştırma planı. Bu rehber üçünü de, her rol için ayrı test örnekleriyle anlatıyor.

Ekibe katılmak isteyen tarafsan da okumaya değer: test hazırlayan birinin neye baktığını bilmek, başvurunu daha iyi hazırlamanı sağlar.

Önce kimi aradığını netleştir

İlan yazmadan önce üç soruyu cevapla:

1. Hangi adım tıkanıyor? Bölümler en uzun nerede bekliyor? Çoğu ekipte cevap dizgi ya da temizliktir; çevirmen eksikliği sanılan şey bazen redaktör eksikliğidir.
2. Kaç kişi gerekiyor? Haftada bir bölüm çıkaran bir seri için bir dizgici yeterliyken iki seri yürütüyorsan yedek gerekir.
3. Ne kadar öğretmeye hazırsın? Sıfırdan temizlikçi yetiştirmek mümkün ve çoğu zaman en sadık üyeyi verir, ama birinin buna haftada birkaç saat ayırması gerekir.

Rollerin ne yaptığını ve nasıl ayrıldığını çeviri ekibinde görev dağılımı rehberi anlatıyor.

İlanda neler olmalı?

Belirsiz ilan, belirsiz başvuru getirir. "Çevirmen arıyoruz, DM atın" ilanına gelen başvuruların çoğu, ilk testte ya da ilk bölümde kaybolur. İlanda şunlar açıkça yazmalı:

Başlık	Örnek
Rol	Dizgici (manhwa, renkli)
Ne yapacak	Temizlenmiş sayfalara çeviri metnini yerleştirmek, SFX dizgisi
Beklenen hız	Haftada bir bölüm, bölüm başına yaklaşık 3–4 saat
Haftalık süre	Haftada 4–6 saat
Araçlar	Photoshop, GIMP, Krita, Clip Studio Paint ya da Photopea; hangisi olursa
Dil seviyesi	Çevirmen için: kaynak dili okuyup anlama, Türkçeyi doğal yazma
Deneyim	Gerekmiyor / temel düzey yeterli / deneyim şart
Süreç	Kısa test, değerlendirme süresi, sonuç nasıl bildirilecek
Ekip düzeni	Gönüllü mü, son tarihler nasıl, iletişim nerede

Beklenen hızı ve haftalık süreyi yazmak başvuru sayısını azaltır ama kalan başvuruların kalitesini artırır. Haftada iki saati olan biri, haftada altı saat isteyen bir ilana başvurmadan önce düşünür. Bu iyi bir şeydir.

Kopyalayıp düzenleyebileceğin ilan şablonu

[Ekip adı] — [Rol] arıyoruz

Ne yapacaksın:
- [Rolün kısa açıklaması, 1–2 madde]
- Seri: [seri türü: manga / manhwa / webtoon, siyah-beyaz / renkli]

Beklentimiz:
- Haftada yaklaşık [X] saat
- Bölüm başına yaklaşık [X] saat, haftada [X] bölüm
- Son tarihe uymak; yetişemeyeceksen önceden haber vermek
- [Çevirmen için: kaynak dil seviyesi]

Araçlar:
- [Program listesi veya "istediğin program"]
- Ortak font kütüphanesi ve iş akışı bizden

Deneyim:
- [Gerekmiyor, öğretiyoruz / Temel düzey / Deneyim şart]

Başvuru süreci:
1. Aşağıdaki kısa testi yap ([test bağlantısı veya açıklaması])
2. Sonucu [yer] üzerinden gönder
3. [X] gün içinde dönüş yapıyoruz, olumsuz da olsa

Ekip hakkında:
- Gönüllü bir ekibiz, [kaç kişi], [kaç seri]
- Kredi: çıkan her bölümde adın [nerede] yer alır

"Olumsuz da olsa dönüş yapıyoruz" satırını boşuna yazma; gerçekten dön. Cevap alamayan başvuru sahibi, bir sonraki ilanında da başvurmaz.

Her rol için başvuru testi

İyi bir başvuru testi gerçek işin küçük bir parçasıdır, kısa sürer (çoğu kişi için bir saatin altında) ve herkes için aynıdır. Aynı testi herkese verdiğinde başvuruları karşılaştırabilirsin.

Çevirmen

Test: 2–3 sayfalık bir bölüm parçası; içinde en az bir şaka ya da kelime oyunu, bir resmi ve bir argo konuşan karakter, bir de anlatım kutusu olsun.

Neye bakarsın:

• Anlam doğru mu? Kelime kelime değil, cümlenin söylediği şey.
• Türkçe doğal mı? Sesli okuduğunda biri gerçekten böyle konuşur mu?
• Karakterlerin sesi ayrışıyor mu?
• Şaka ve kelime oyununda ne yapmış: aynen bırakmış, açıklamış, Türkçe karşılık bulmuş?
• Biçim: sayfa ve balon numaraları belli mi?

Redaktör

Test: Bilerek hatalı hazırlanmış bir çeviri metni. İçine 10–15 hata yerleştir: yazım hataları, "de/da" ve "ki" ayrımı, devrik ve ağır cümleler, bir terimin iki farklı şekilde çevrilmesi, bir anlam hatası ve bir karakterin konuşma tarzının bozulduğu bir satır.

Neye bakarsın:

• Kaç hatayı yakaladı?
• Doğru olanı da "düzeltmiş" mi? Gereksiz müdahale, kaçırılan hata kadar önemlidir.
• Değişikliklerini açıklayabiliyor mu?
• Terim tutarlılığını fark etti mi?

Redaksiyonun ne kapsadığını adaya testten önce kısaca anlatmak adil olur.

Temizlikçi

Test: İki sayfa. Biri yalnızca düz beyaz balonlu, diğeri balon dışı yazı, tram (siyah-beyaz) ya da degrade (renkli) içeren bir sayfa.

Neye bakarsın:

• Balon çerçeveleri sağlam mı?
• %200'de gri artık var mı?
• Tram ya da degrade üstündeki temizlik fark ediliyor mu?
• Katmanlı mı çalışmış, ham katman korunmuş mu?
• Redraw gereken yerde ne yapmış: denemiş mi, not mu bırakmış?

Temizliğin teknik ayrıntıları için manga temizleme rehberi iyi bir referans; yeni başlayan adaylara testle birlikte bu bağlantıyı vermek, kimin okuyup uyguladığını da gösterir.

Dizgici

Test: Temizlenmiş bir sayfa ve o sayfanın çeviri metni. Sayfada farklı türde balonlar olsun: normal diyalog, bağırma, düşünce, bir anlatım kutusu ve küçük bir SFX. Kullanılacak fontları da ver.

Neye bakarsın:

• Font rolleri doğru ayrılmış mı?
• Türkçe karakterler aynı fontta mı, yedek fonta düşen harf var mı?
• Büyük harfli metinde "İ" doğru mu?
• Balon içi yerleşim: elmas şekil, kenarda boşluk, ortalama.
• Punto sayfa boyunca tutarlı mı?
• Okuma sırası doğru mu?
• Metin katmanları canlı mı bırakılmış?

Ayrıntılı ölçütler dizgi rehberinde.

QC (kalite kontrol)

Test: Bitmiş görünen 3–4 sayfa. İçine farklı türden 10 kadar hata yerleştir: bir yazım hatası, noktasız I ile yazılmış bir "İ", taşan bir metin, temizlenmemiş küçük bir yazı, yanlış sıradaki iki balon, yedek fonta düşmüş bir harf, boş kalmış bir balon, çevirisi yapılmamış bir SFX.

Neye bakarsın:

• Kaç hatayı buldu?
• Hataları dizgicinin bulabileceği şekilde mi bildirdi? "s.3, 2. panel, sağ balon: 'BIR' → 'BİR'" gibi.
• Olmayan hata uydurdu mu?

QC adayının bildirim biçimi, bulduğu hata sayısı kadar önemlidir. Bulunan ama yerini tarif edemeyen hata, dizgiciye ek iş çıkarır.

Test nasıl değerlendirilir?

Değerlendirmeyi kafadan yapma. Basit bir puanlama tablosu hem adil olur hem de birden fazla kişi değerlendiriyorsa farklı yorumları birbirine yaklaştırır.

Ölçüt	Puan	Açıklama
Doğruluk	0–5	İşin temel hatası var mı (anlam hatası, çerçeve bozulması, okunmayan dizgi)
Ayrıntı	0–5	%200'de bakıldığında görülen artıklar, tutarlılık, Türkçe karakter
Ekip kurallarına uyum	0–3	Verilen fontlar, biçim, adlandırma, katman düzeni
İletişim	0–3	Not bıraktı mı, sorulara cevap verdi mi, test talimatını okudu mu
Süre	0–2	Makul sürede teslim etti mi
Toplam	0–18

Kabul eşiğini önceden belirle. Örneğin: 12 ve üstü kabul, 9–11 arası "tek bir geri bildirimle bir deneme daha", altı ret. Eşiği testten sonra değiştirmek, değerlendirmeyi kişisel tercihe çevirir.

İki not:

• İletişim puanını küçümseme. Test talimatında "PSD olarak gönder" yazarken JPG gönderen biri, ekipte de talimat okumayabilir. Ama bunu tek başına ret sebebi yapma; bir kez sor.
• Gelişme payına puan ver. Deneyimsiz ama dikkatli bir temizlikçi, birkaç haftada hızlanır. Dikkatsiz ama hızlı biri ise genelde aynı kalır.

Yeni üyenin ilk haftası

Gönüllü ekiplerde yeni üyelerin önemli bir kısmı ilk hafta içinde sessizce kaybolur. Sebep çoğu zaman tembellik değil, ne yapacağını bilmemektir.

1. İlk gün: Ekip kanallarına ve iş akışına erişim ver. Seri listesini, font kütüphanesini ve ekip kurallarını tek bir yerde göster. "Kime soracağım?" sorusunun cevabı bir isim olsun.
2. İlk iş küçük ve gerçek olsun. Bütün bir bölüm değil, bir bölümün birkaç sayfası. Tercihen son tarihi baskılı olmayan bir seriden.
3. Yanına deneyimli birini koy. İlk işini kontrol edip geri bildirim verecek kişi önceden belli olmalı.
4. Geri bildirimi hızlı ver. Teslim ettiği işe üç gün cevap gelmeyen yeni üye, işinin önemsiz olduğu sonucuna varır.
5. Hafta sonunda kısa bir konuşma. Ne kolaydı, ne zordu, haftada gerçekte ne kadar vakti var? İlanda yazdığı süre ile gerçek süresi sık sık farklıdır ve bunu erkenden bilmek iş dağıtımını kolaylaştırır.

İlk haftadan sonra yeni üyeyi de diğerleri gibi bölüm takibine dahil et. Son tarihlerin nasıl tutulacağı bölüm takibi ve son tarih rehberinde.

Gönüllü ekipte motivasyon ve kredi

Ücret almayan birinin ekipte kalmasını sağlayan şeyler bellidir:

• Kredi. Çıkan her bölümde kimin hangi adımı yaptığının görünmesi. Kredi listesini doğru tutmak, ekip içi küçük bir iş gibi görünür ama bir üyenin ekipten ayrılma sebebi sık sık "adım yazılmadı" olur.
• İşin nereye gittiğini görmek. Temizlediği sayfanın yayınlanmış hâlini gören temizlikçi, emeğinin bir sonuca bağlandığını hisseder.
• Gelişme. Temizlikçiye zamanla redraw, dizgiciye SFX öğretmek; ekipte büyüme yolu olduğunu göstermek.
• Makul yük. Herkese aynı anda üç seri vermek kısa vadede hızlı, uzun vadede tükenme demektir.
• Ara vermeye izin. Sınav dönemi ya da yoğun bir ay için "iki hafta yokum" diyebilmek, sessizce kaybolmaktan iyidir. Ara vermeyi normal karşılayan ekipler üyelerini daha uzun tutar.

Sık yapılan alım hataları

• Testsiz alım. "Daha önce başka ekipte çalıştım" demek yetmez; her ekibin standardı farklıdır.
• Çok uzun test. Üç saatlik bir test, en deneyimli ve en meşgul adayları kaçırır.
• Herkese farklı test. Karşılaştırma imkânsızlaşır.
• Belirsiz ilan. Haftalık süre ve hız yazılmadığında beklenti uyuşmazlığı ilk bölümde ortaya çıkar.
• Cevapsız başvurular. Ekibin adı küçük bir toplulukta hızla yayılır.
• İlk işin bütün bir bölüm olması. Yeni üyeyi en zor işle yalnız bırakmak.
• Geri bildirimsiz ilk teslim. Yeni üye işini doğru yapıp yapmadığını bilmez ve aynı hatayı tekrarlar.
• Kredi listesini unutmak.
• Herkesi almak. Kapasiteden fazla alım, kimsenin yeni gelenlerle ilgilenemediği bir ekip yaratır.

Kontrol listesi

• Hangi adımın tıkandığı ve kaç kişi gerektiği belli
• İlanda rol, hız, haftalık süre, araçlar, dil seviyesi ve süreç yazıyor
• Her rol için tek, kısa ve herkese aynı bir test var
• Puanlama tablosu ve kabul eşiği testten önce belirlendi
• Her başvuruya dönüş yapılıyor
• İlk hafta planı ve sorumlu kişi hazır
• Kredi listesi düzenli tutuluyor

Sonraki adım

Alım tamamlandığında iş, yeni üyeyi iş akışına yerleştirmeye gelir. Rollerin yetkilerini ve biri yokken ne olacağını görev dağılımı rehberi, sıfırdan ekip kurmayı ise fansub ekibi nasıl kurulur anlatıyor.

FansubPanel'de yeni üye ekibe davetle katılır, rolü verildiği anda kendi adımlarını ve son tarihlerini görür; kimin hangi adımı yaptığı da bölüm bazında kayıtlı kalır. Dizgici adaylarına verdiğin fontları önceden font Türkçe karakter testi aracıyla kontrol etmek, testin fonttan değil adaydan kaynaklanan hataları ölçmesini sağlar.