Redaksiyon (Proofreading) Nedir? Çeviriden Sonra Ne Olur
Scanlation'da redaksiyon ne demek, çeviriden ve QC'den farkı nedir, redaktör yoksa bu iş kime düşer ve terim tutarlılığı nasıl sağlanır.
Güncellenme:
Redaksiyon (proofreading), çevrilmiş metnin hedef dilde doğal ve tutarlı hâle getirilmesidir. Çevirmen anlamı taşır; redaktör o anlamın Türkçe gibi okunmasını sağlar.
Çeviriden farkı
Çevirmen kaynak dile bakar, redaktör bakmayabilir. Redaksiyonun sorusu "bu doğru mu?" değil, "bu cümleyi bir Türk okuyucu böyle mi kurardı?"dır. Kaynak dile hâkim bir redaktör bir artıdır ama zorunlu değildir — ve zorunlu sayılması, çoğu ekipte bu adımın hiç var olmamasına yol açar.
QC'den farkı
| Redaksiyon | QC | |
|---|---|---|
| Ne zaman | Dizgiden önce | Dizgiden sonra |
| Neye bakar | Metnin kendisi | Metnin sayfadaki hâli |
| Düzeltme maliyeti | Düşük | Yüksek (dizgi tekrarı gerektirir) |
En pahalı hata, redaksiyonda yakalanabilecek bir cümle sorununun QC'de bulunmasıdır: metin düzeltilir ama dizgi baştan yapılır.
Redaktör yoksa bu iş kime düşer?
Küçük ekiplerin çoğunda ayrı bir redaktör yoktur. O durumda satır düzeyindeki geri bildirim bir sonraki adımı yapan kişiye düşer: dizgici ya da görsel editör. Bu kabul edilebilir bir düzenlemedir, ama bir şartla — o kişinin metne yorum yazabileceği bir yer olmalıdır. Yoksa düzeltmeler sohbet mesajlarında dağılır ve çevirmene hiç ulaşmaz.
Terim tutarlılığı nasıl sağlanır?
Tek yol ortak bir terim sözlüğüdür: karakter adları, teknik terimler, hitap biçimleri, tekrar eden kalıplar. Sözlük olmadan tutarlılık, redaktörün hafızasına bağlı kalır — ve redaktör değiştiğinde sıfırlanır.
Sözlüğe girmesi gereken şeyler, tartışması olan şeylerdir: bir karakterin adı çevrildi mi çevrilmedi mi, unvanlar Türkçeleştirildi mi, ses efektleri yazıldı mı bırakıldı mı.